Onlangs kwam een echtpaar op leeftijd bij ons op gesprek. Hun situatie is op het eerste gezicht overzichtelijk: de woning is volledig afgelost en op de spaarrekening staat een aanzienlijk bedrag. Hun enige dochter heeft op dit moment geen financiële zorgen, maar zou op termijn graag in het huis willen wonen. De vraag die hen bezighoudt: Hoe zorgen we ervoor dat zij niet straks met een torenhoog bedrag aan erfbelasting komt te zitten? Het antwoord begint met fiscaal slim schenken en dat begint met timing.
Jaarlijkse vrijstellingen in 2025 en 2026
In 2025 en 2026 gelden de volgende vrijstellingen voor schenkingen:
Relatie | Vrijstelling 2025 | Vrijstelling 2026* |
|---|---|---|
Ouders aan kind | € 6.713 | € 6.908 |
Aan anderen (zoals kleinkind, neef, kennis) | € 2.690 | € 2.769 |
Eenmalig verhoogde vrijstelling: | ||
– voor een dure studie | € 67.064 | € 69.009 |
– vrij te besteden | € 32.195 | € 33.129 |
* De voor 2026 genoemde bedragen, zijn de voorlopige bedragen zoals die eind november 2025 bekend zijn.
De verhoogde vrijstelling is eenmalig en mag vrij besteed worden óf voor een dure studie gebruikt worden. Voorwaarde is dat de ontvanger de schenking krijgt tussen de leeftijd van 18 jaar en 40 jaar óf een partner heeft tussen 18 jaar en 40 jaar. De vrijstelling voor een dure studie is hoger dan de vrij te besteden vrijstelling. De studie moet aan een aantal voorwaarden voldoen om als “dure studie” mee te tellen. De studie of opleiding moet bijvoorbeeld minimaal € 20.000 per jaar kosten (exclusief levensonderhoud).
De verhoogde vrijstelling voor een eigen woning is inmiddels vervallen. Toch blijven de overige vrijstellingen interessant voor ouders die vermogen willen overdragen met fiscaal voordeel.
Dubbel schenken: december én januari
Omdat de vrijstellingen per kalenderjaar gelden, kunt u in korte tijd twee keer schenken zonder schenkbelasting: eenmaal in december 2025 en opnieuw in januari 2026. Daarmee verlaagt u uw vermogen én de toekomstige erfbelasting.
Let op de 180-dagenregeling
Schenkingen gedaan binnen 180 dagen voor overlijden worden tóch belast met erfbelasting. Die regel geldt ook voor belastingvrije schenkingen. Daarom adviseren we: wacht in 2026 niet tot december, maar geef begin januari een ‘nieuwjaarscadeau’. Dat telt als schenking in het nieuwe jaar en de 180-dagengrens wordt eerder in het kalenderjaar bereikt.
Wij adviseren cliënten om hier bewust op te plannen. Het voelt als een gift, maar het is ook een doordachte fiscale strategie.
Meer schenken? Overweeg gebruik van de eerste tariefschijf
Voor grotere vermogens is het soms verstandig om meer te schenken dan de vrijstelling toelaat. Het bedrag boven de vrijstelling wordt dan belast in tariefgroep 1 (kinderen): tot € 154.197 (in 2026 tot € 158.669) is het tarief 10%, daarboven 20%. Kleinkinderen en verdere afstammelingen betalen 18% en 36%. Iedereen buiten deze groepen betaalt 30% en 40%.
Door de eerste tariefschijf te gebruiken, kan vaak een besparing van erfbelasting gerealiseerd worden. Bovendien houdt u zelf de regie over uw vermogen.
Praktische aandachtspunten
Bij het toepassen van de vrijstellingen is het wel belangrijk om op een aantal zaken te letten. Zo moet een eenmalig verhoogde vrijstelling altijd worden opgegeven in de aangifte schenkbelasting, ook als er niets verschuldigd is. Dit voorkomt onduidelijkheid en helpt eventuele discussies met de Belastingdienst te voorkomen.
Gaat het om grotere bedragen of schenkingen onder voorwaarden, dan is het verstandig om de schenking schriftelijk vast te leggen, eventueel met hulp van een notaris. Zo heeft iedereen duidelijkheid over wat is afgesproken, bijvoorbeeld bij schenken onder schuldigerkenning: een vorm waarbij u de schenking al doet, maar pas later uitbetaalt. Dat biedt ruimte om nu fiscaal voordeel te behalen, terwijl u de liquiditeit voorlopig behoudt.
Tot slot is het slim om het bedrag van uw schenking, zeker als u boven de vrijstelling uitkomt, te verdelen over meerdere jaren of personen. Door te schenken aan meerdere kinderen of kleinkinderen, blijft u binnen gunstige tariefschijven en spreidt u de fiscale impact. Ook dat is vermogensplanning: niet alleen kijken naar het totaalbedrag, maar vooral naar het moment, de vorm en de ontvanger.
Conclusie
Wilt u vermogen overdragen en erfbelasting beperken, zónder uw eigen financiële rust op te geven? Dan is een goed geplande schenkingsstrategie essentieel. Ook met (beperkte) schenkbelasting kan schenken fiscaal interessant zijn.
Wij denken graag met u mee. Zodat schenken voelt als geven, niet als verliezen.