Stel: je bent dga en hebt een forse schuld bij jouw eigen BV. Misschien voor die verbouwing, voor de aankoop van een tweede woning of om een eerdere belastingaanslag te overbruggen. Helemaal prima … toch? Sinds 2023 denkt de Belastingdienst daar anders over en geldt de Wet excessief lenen. Deze regeling is bedoeld om het langdurig oppotten van winst in de bv gecombineerd met hoge leningen aan de dga aan te pakken. De wet stelt een grens: wie op 31 december meer dan € 500.000 leent van de eigen bv, krijgt het meerdere aangemerkt als fictief regulier voordeel uit aanmerkelijk belang. Oftewel: je betaalt box 2-belasting over het bedrag boven die grens en dat kan oplopen tot een heffing van 31%.
Wat valt onder lenen?
Het gaat om alle leningen, inclusief rekening-courantverhoudingen. Voor eigenwoningleningen is wel een uitzondering gemaakt. Die leningen moeten dan wel voldoen aan de gebruikelijke fiscale voorwaarden en recht geven op hypotheekrenteaftrek. Voor nieuwe eigenwoningleningen geldt bovendien dat de BV een recht van hypotheek moet hebben, dat vastgelegd is bij de notaris.
Ook leningen aan jouw partner of aan bloed- en aanverwanten in de rechte lijn, zoals kinderen en kleinkinderen, tellen mee bij jouw toetsing. De grens van € 500.000 geldt dus voor het totaal. Het is daarom slim om op tijd actie te ondernemen, zodat je deze box 2-heffing voorkomt of beperkt.
Waarom nu actie ondernemen?
De Belastingdienst toets jaarlijks per 31 december of je boven de grens zit. Als je nu al weet dat je hier op 31 december boven zit of in de buurt komt, is het verstandig om nog dit jaar in te grijpen. Dat kan bijvoorbeeld door daadwerkelijk dividend uit te keren om de schuld te verlagen. Of door de schuld (gedeeltelijk) om te zetten in kapitaal of deze te herfinancieren bij een externe partij. Er zijn dus zeker mogelijkheden om belastingheffing over een fictief dividend te voorkomen.
Let op de details!
Het belastingtarief in box 2 (inkomen uit aanmerkelijk belang) is afhankelijk van de hoogte van het voordeel: tot € 67.804 (2026: 68.843) geldt een tarief van 24,5% en daarboven is het tarief 31%. Bij fiscale partners geldt het tarief van 24,5% over de eerste € 135.608 (2026: € 137.686).
De dga mag samen met zijn partner nog maximaal € 500.000 lenen van de eigen BV. Maar let op: hebben verbonden personen meer dan € 500.000 van jouw BV geleend, dan wordt dit meerdere bij jou meegeteld om te bepalen of jij boven de grens van € 500.000 uit komt. Verbonden personen zijn in dit geval bloed- en aanverwanten in de rechte lijn, zoals kinderen of kleinkinderen.
Moet over het excessieve deel van een lening inderdaad belasting betaald worden, dan wordt de drempel het daarop volgende jaar verhoogt met dit excessieve deel. Zo wordt voorkomen dat over hetzelfde bedrag twee keer (of meer) belasting betaald moet worden.
Conclusie
Ben je een dga die (te) veel leent van de eigen BV, dan is het verstandig om nog voor het einde van het jaar jouw schuldpositie kritisch tegen het licht te houden. Met gerichte acties kun je de fiscale impact beperken en voorkom je onaangename verrassingen bij het aanslagmoment.
Heb je vragen of wil je sparren over jouw situatie? Dan kun je uiteraard contact met ons opnemen; wij denken graag vooruit met je mee.